Portal Gminy Z這ta - gminazlota.pl

Pi徠ek, 20 pa寮ziernika 2017, Do ko鎍a roku 72 dni Imieniny: Ireny, Kleopatry, Witalisa

Wyślij SMS

Ikony

Ikony pani Jadwigi Wierzbickiej z Rudawy


ikony.JPG izbarep08.JPG


"Napisa ikon to... co zupe軟ie wyj徠kowego"

Sprzedaje je niech皻nie. Bardzo rzadko. W豉軼iwie tylko wtedy, gdy brakuje pieni璠zy na drogie farby. -M鎩 mistrz, jezuita, ojciec Zygfryd Kot zawsze powtarza, 瞠 ikony nie s przedmiotem, lecz form modlitwy. Jak瞠 wi璚 wystawia je na handel - Jadwiga Wierzbicka u鄉iecha si i poci庵a delikatnie p璠zlem po kawa趾u drewna.

Takiego miejsca na 篡cie wielu mog這by jej pozazdro軼i. Wie Rudawa w powiecie pi鎍zowskim le篡 tu za Chrobrzem i wije si niczym nitka. Im dalej, tym dom闚 coraz mniej. Wierzbiccy mieszkaj tu pod samym lasem, na ko鎍u wsi. Ich le郾icz闚ka le篡 na wzniesieniu i z podw鏎ka wida jak na d這ni ca陰 okolic. Kobieta, kt鏎 podwozimy kilkaset metr闚, przestrzega nas, by鄉y uwa瘸li na psy.
-potrafi nie幢e nastraszy-m闚i na po瞠gnanie. Psy rzeczywi軼ie s -Edek i Killer -a w豉軼iwie Kilo, bo kiepski z niego zab鎩ca. -Jedyne, co mo積a im zarzuci, to to, 瞠 s bardzo namolne i domagaj si pieszczot-鄉ieje si pani Jagoda. Po prawdzie to ca豉 ta zwierz璚a mena瞠ria -do kt鏎ej trzeba doda koty nieco odci庵a gospodyni le郾icz闚ki od tego co lubi najbardziej. A najbardziej lubi pisa ikony.

P馧 roku na Syberii

W niewielkim pokoju, zamienionym na pracowni, mebli niewiele, jest tylko to, co potrzebne -ustawiony na wprost okna st馧, krzes豉, komoda, p馧ki i sztalugi. Edek i Kilo nie odst瘼uj nas na krok, pierwszy k豉dzie si pod sto貫m, drugi nie mo瞠 si zdecydowa, czy roz這篡 si bli瞠j okna, czy drzwi. Pani Jadwiga pr鏏uje wyprosi zwierzaki z pracowni, ale one nie reaguj na jej rozkazy. Gospodyni macha wi璚 r瘯 z rezygnacj.

Jak zacz窸a si jej przygoda z ikonami? Przez przypadek. Pi耩 lat temu us造sza豉m w "Teleexpressie", 瞠 jezuita, ojciec Zygfryd Kot organizuje w Krakowie kursy pisania ikon. Ch皻nych jest bardzo wielu.

-Kiedy, jeszcze w szkole 鈔edniej, malowa豉m, ale nie trwa這 to d逝go. Marzy豉m o tym, aby i嗆 do liceum plastycznego, ale moja mama uzna豉, 瞠 to niezbyt powa積e wykszta販enie -m闚i pani Wierzbicka. Wi璚 gdy us造sza豉 w telewizji o ojcu Zygfrydzie, za鈍ieci這 si jakie 鈍iate趾o. I ju nie zgas這.

- Ikony zawsze mnie fascynowa造 -wyznaje. -Mo瞠 dlatego, 瞠 moi rodzice pochodzili ze Wschodu -mama z Wilna, tata ze Lwowa.

Jagoda urodzi豉 si na Syberii, gdzie rodzice zostali zes豉ni w 1944 roku. Sp璠zili tam jedena軼ie lat swojego 篡cia.

- Mia豉m p馧 roku, gdy rodzice wr鏂ili do Polski, wi璚 nic nie pami皻am z tamtych czas闚 -dodaje. -Mama zawsze t瘰kni豉 za Wile雟zczyzn, gdy tylko mo積a by這, je寮zi豉 tam, zabieraj帷 czasami i mnie. Mi瘭i鄉y tam liczn rodzin. Inaczej tata - on zupe軟ie odci掖 si od wspomnie, nie rozmawia o obozie, zamkn掖 ten etap swojego 篡cia i za nic nie chcia do niego wraca.

Jadwiga wychowywa豉 si w Gorcach, w niewielkiej miejscowo軼i Ochotnica, jej m捫 pochodzi z Nowego S帷za. Do Nadle郾ictwa Pi鎍z闚 przyjechali szesna軼ie lat temu. Jak m闚i -za chlebem. Tu by豉 praca, wi璚 i tu znale幢i dom.

Przez te wszystkie lata wschodnie t瘰knoty gdzie w niej drzema造. Pojecha豉 do Krakowa, na kurs ikonopisarstwa. M闚i, 瞠 zainteresowanie takimi zaj璚iami jest ogromne, przyje盥瘸j przedstawiciele r騜nych zawod闚 -nauczyciele, in篡nierowie i plastycy po akademii sztuk pi瘯nych. Niekoniecznie jednak to tym ostatnim naj豉twiej idzie przyswajanie sobie tajnik闚 tworzenia ikon. Wiedza i umiej皻no軼i, kt鏎e zdobyli na akademii, niekiedy przeszkadzaj, stanowi barier. Bo pisanie ikon to co zupe軟ie wyj徠kowego. Patronem pracowni ojca Zygfryda jest 鈍i皻y ㄆkasz Ewangelista, w kt鏎ym tradycja Ko軼io豉 widzi tw鏎c najstarszych wizerunk闚 Matki Boskiej. Owe portrety przetrwa造 w pami璚i utrwalonej przez ikony.

Wszystko zgodnie z kanonem

- Moja pierwsza ikona? Wci捫 j mam, ale schowan g喚boko w szufladzie -鄉ieje si pani Jadwiga. -Chyba do嗆 kiepsko rokowa豉m, ale by豉m uparta. Teraz mam trzy uczennice.

Pisania ikon od Jadwigi ucz si: jej c鏎ka Agnieszka, bratanica i znajoma. Ale tworzenie ikon to nie tylko drewno, farby i p璠zel. To tak瞠 wiedza teoretyczna, bo ikony 膨dz si sztywnymi, niezmiennymi od setek lat prawid豉mi.

- Tu nie ma miejsca na dowolno嗆 -t逝maczy Jagoda i pokazuje nam stos zadrukowanych drobnym maczkiem kartek. Na innych odbite s wzory ikon. To kanon, poza kt鏎y nie mo積a wychodzi. Wi璚, aby m鏂 je pisa, trzeba te prawid豉 bardzo dobrze pozna.

Ogl康amy rozstawione na sztalugach i porozk豉dane na p馧kach dzie豉 pani Wierzbickiej. -Gesty, kolorystyka, uk豉d postaci -to wszystko jest 軼i郵e okre郵one -t逝maczy artystka. -Maluj帷 postaci 鈍i皻ych, Matki Bo瞠j czy Jezusa nie mo積a na przyk豉d u篡wa czerni, ten kolor zarezerwowany jest tylko dla 鈍iata podziemnego. P豉szcz Madonny musi by czerwony lub br您owy, niekiedy spotyka si Madonn ubran w niebiesk szat, ale w ikonach oznacza to 瘸這b.

Przygl康amy si postaci Chrystusa - jego suknia zawsze jest czerwona, za p豉szcz zielony lub niebieski. T這 ikon utrzymane jest najcz窷ciej w z這tej tonacji. -Ta barwa podkre郵a dostojno嗆 postaci -przekonuje pani Jadwiga i zwraca nasz uwag, 瞠 pas, kt鏎y nosi Chrystus, r闚nie jest koloru z這tego. -To dla zaznaczenia jego Bosko軼i -dodaje artystka.

Ikony maj tak瞠 okre郵on palet gest闚 -Jezusa przedstawia si najcz窷ciej z jedn r瘯 podniesion do b這gos豉wie雟twa, Matka Boska z ikon cz瘰to pojawia si wraz z Dzieci徠kiem. Jedna jej d這 podtrzymuje Jezusa, druga wskazuje na niego. -To Hodegetria -t逝maczy fachowo Jadwiga. -Ale bywa te Madonn -Eleusa przytulaj帷a swojego syna. Niekiedy posta Jezusa jest jakby odwr鏂ona w drug stron. Pani Wierzbicka m闚i nam, 瞠 twarz Jezusa zawsze przedstawiana jest na wprost, rzadko z p馧profilu. Twarz Chrystusa w zbli瞠niu to te cz瘰to malowany przez artyst闚 motyw. Tradycja m闚i, 瞠 s to ikony "nie ludzk r瘯 uczynione". -Jest taka legenda: pewien kr鏊 by chory i poprosi Jezusa o pomoc. Ten przys豉 mu swoj podobizn odbit na chu軼ie, a w豉dca, gdy j otrzyma, od razu wr鏂i do si -opowiada Jadwiga.

Co wa積e, ka盥 ikon trzeba podpisa - nazwa scen i postaci. -Czasami chcia這by si doda co od siebie, ale gdzie tam w 鈔odku odzywa si g這s rozs康ku i zwyci篹a dyscyplina -鄉ieje si artystka. M闚i, 瞠 ju zrozumia豉, i w ikonach nie ma miejsca na fantazjowanie, ale niekt鏎ych nieco to uwiera.

- Moja bratanica tak bardzo pali豉 si do pisania ikon. Przebrn窸a przez pierwsz prac, ale w pewnym momencie orzek豉, 瞠 nie b璠zie wi璚ej tego robi, bo to jest nudne -Jadwiga rozk豉da bezradnie r璚e.

Nie na sprzeda

Najpierw trzeba dobrze przygotowa drewno. Musi by sezonowe, dobrze wysuszone, najlepiej, gdy przele篡 trzy, a nawet pi耩 lat. Z drewnem u Wierzbickich akurat nie ma najmniejszego problemu. -O to wszystko dba m鎩 m捫 -hebluje, przycina, a potem przynosi mi do gruntowania, kt鏎e trwa a dziesi耩 dni. Mam spory zapas desek lipowych -u鄉iecha si artystka. Jej m捫 zajmuje si jeszcze jednym etapem pracy -z這ceniem ikon. -Ja tego nie lubi, wi璚 jemu zostawiam t przyjemno嗆 -dodaje Jagoda.

Technika pisania ikon nie zmieni豉 si od czas闚 bizantyjskich -pigmenty miesza si z 鄴速kiem jaja kurzego, wod i odrobin wina. Pigmenty to naturalne, mielone minera造, kt鏎e s bardzo drogie -za jeden gram trzeba zap豉ci od kilkuset do a kilku tysi璚y z這tych. Na kursie u ojca Kota pani Jadwiga nauczy豉 si wszystkiego - od przygotowania desek, przez rysunek, budowanie kompozycji zgodnie z kanonami i k豉dzenie jajecznej tempery, po nadawanie jej kolorystycznej pe軟i i wydobywanie 鈍iat豉. Te wszystkie tajniki odkrywa si powoli i trzeba systematycznie pracowa, by nie stan望 w miejscu.

- Z pisaniem ikon bywa r騜nie -jedne powstaj w ci庵u zaledwie kilku godzin, inne rodz si latami. Zaczynam je, odk豉dam, wracam do nich i zn闚 odk豉dam -m闚i Jadwiga. Ma swoj ukochan ikon -naprawd nigdy nie my郵i o nich w kategoriach, 瞠 jaka jest 豉dna, a inna nie.

- Ikon nie mo積a tak ocenia -t逝maczy artystka. -One spe軟iaj swoje warunki, je郵i cz這wiek ma ochot przed nimi si modli.

Jest jeszcze jedna zasada, kt鏎ej Jadwiga jest wierna -bardzo rzadko sprzedaje swoje ikony. -Musi mnie naprawd bieda przycisn望, by to zrobi -鄉ieje si. -Na kursie wpojono nam zasad, 瞠 ikona nie jest przedmiotem, lecz form modlitwy. Jak瞠 wi璚 ni handlowa?

/"Echo Dnia - Super Relaks", 7.01.2005 r. Nr 5 (524/1), Agata Niebudek/

Jadwiga Wierzbicka - artystka pisz帷a ikony. Mieszka w Rudawie. Jej prace mo積a podziwia m.in. w Samorz康owym O鈔odku Dziedzictwa Kulturowego w Chrobrzu. 

Wi璚ej na temat artystki, oraz jej pracy dowiecie si z artyku逝, kt鏎y pozwoli貫m sobie zamie軼i w naszym serwisie, a kt鏎y ukaza si w "Echu Dnia". 砰cz mi貫j lektury.

Copyright © 2007-2017 Portal Gminy Z這ta.
Wszelkie prawa zastrze穎ne.
Kopiowanie i wykorzystywanie zdj耩 oraz innych materia堯w zawartych w portalu bez wiedzy Redakcji zabronione.

Os鏏 on-line: 4