Portal Gminy Z這ta - gminazlota.pl

Poniedzia貫k, 01 wrze郾ia 2014, Do ko鎍a roku 121 dni Imieniny: Belindy, Bronisza, Idziego

Chroberz

So速ys: Jan Bogdan,

Radni: Stanis豉w Krzak, Andrzej Gajos

Liczba mieszka鎍闚: 964 - najwi瘯sza miejscowo嗆 gminy (dane z 2005 roku),

Szko造: Przedszkole, Szko豉 Podstawowa, Zesp馧 Szk馧 Centrum Kszta販enia Rolniczego,

Instytucje: Telekomunikacja Polska S.A.- Plac闚ka Us逝g Telefonicznych, Agencja Pocztowa, O鈔odek Zdrowia, O鈔odek Dziedzictwa Kulturowego i Tradycji Rolnej Ponidzia (pa豉c Wielopolskich), Centrum Kszta販enia Na Odleg這嗆 przy Bibliotece Publicznej w Chrobrzu (darmowy dost瘼 do internetu).

Biblioteka: Biblioteka Publiczna.

Ko軼i馧: murowany z XVI wieku.

Sport:
GKS Strzelec Chroberz - Klasa B senior闚 (www.strzelec.chroberz.info), liczne rozgrywki sportowe, Og鏊nopolskie Kolarskie Kryterium Uliczne Chrobrza, LUKS "Chrobry" Chroberz przy ZSCKR.

Baza sportowa: stadion sportowy, hala (niewymiarowa), boisko przy szkole podstawowej, boisko asfaltowe, dwa boiska do siatk闚ki.

Zabytki
:
Zesp馧 ko軼io豉 pod wezwaniem Wniebowzi璚ia Naj鈍i皻szej Marii Panny i 鈍i皻ego Jana Kantego, zosta ufundowany przez Stanis豉wa Tarnowskiego, wojewod sandomierskiego w1550roku.

W ko軼iele znajduj si m.in. -nagrobki z po這wy XVI wieku, uwa瘸ne za jedne z najcenniejszych zabytk闚 renesansowych w Polsce
- dzwonnica drewniana z XIX wieku

Pa豉c Wielopolskich projektu Henryka Marconiego


Inne:
- Gospodarstwa agroturystyczne, Ochotnicza Stra Po瘸rna, Punkt Apteczny.
- Gmina Z這ta prowadzi budow przystani kajakowej wraz z infrastruktur turystyczn nad rzek Nid.
- Ze 鈔odk闚 unijnych wybudowany zosta plac zabaw.


HISTORIA SOΒCTWA


Nazwa pochodzi od staropolskiego wyrazu „chrobry” co oznacza這 dzielny. Pierwsza wzmianka o miejscowo軼i pochodzi z 1153 roku i jest zapisana w Kodeksie Dyplomatycznym Polski (Codex diplomaticus Poloniae) pod nazw Chrober.

Wed逝g kroniki Marcina Kromera osad mia tu za這篡 Boles豉w I Chrobry w 1019 lub 1020 roku po powrocie z wyprawy kijowskiej.

Zanotowa te Kromer inn rzecz, kt鏎a jest bardzo ciekawa. Czytamy u niego, 瞠 Henryk ksi捫 sandomierski podarowa templariuszom (zakon rycerski) z Kujaw dziesi璚iu ch這p闚 z Chrobrzy, kt鏎zy po kilku latach wr鏂ili do rodzinnej wsi. Kromer zanotowa imiona tych ch這p闚 byli to: bracia Sur i Wojan, bracia Cucek i Zawit oraz Min郵in, Dobrociech, Sanchora, Surka, Gilissa i Bambica.

W XIII wieku by豉 to wa積a osada w dzielnicy krakowskiej. Przebywali tu Leszek Bia造 i Boles豉w Wstydliwy ksi捫皻a krakowscy. Niestety w 1241 roku przeszed t璠y niszczycielski najazd tatarski, kt鏎y by w pami璚i miejscowych mieszka鎍闚 jeszcze na pocz徠ku XX wieku. W latach 1244, 1250 i 1254 odbywa造 si w Chrobrzy wiece dzielnicowe krakowskie (zjazdy ca貫j ludno軼i). By mo瞠 Chroberz zawdzi璚za to wyr騜nienie dziedzicom z Chrobrzy, kt鏎zy wiernie s逝篡li kolejnym ksi捫皻om i kr鏊om. Byli to Jan z Chrobrzy i Stanis豉w z Chrobrzy.

W 1290 na pewno istnia ju zamek obronny, poniewa w 1290 otrzyma go J璠rzej (Andrzej) m這dy kr鏊ewicz w璕ierski, uciekinier ze swojego kraju. Zgin掖 on z r彗 nas豉nych zab鎩c闚 utopiony w Nidzie w roku 1291 (闚czesna walka polityczna).

W 1370 roku 鄉iertelnie chory Kazimierz Wielki wracaj帷 z 這w闚 do Krakowa odpoczywa w豉郾ie w Chrobrzy. Wed逝g kroniki Kromera kr鏊 „pi wod cho mu doktorowie zakazywali zaczem si j掖 gorzej mie”. Kolejni w豉軼iciele Chrobrzy wiernie s逝篡li nast瘼com Kazimierza Wielkiego. Kroniki zanotowa造 Macieja z Chrobrzy i Marcina z M這dzianowic dziedzica Chrobrzy. W 1377 roku podczas wyprawy przeciw Litwie, za panowania Ludwika W璕ierskiego, pi徠 chor庵wi polsk dowodzi Drogosz z Chrobrzy. Jego synami byli Adam i Miko豉j. Panowie z Chrobrzy otrzymywali liczne urz璠y i godno軼i w Polsce prze這mu XIV i XV wieku. Wspomniany Miko豉j pe軟i wa積e funkcje w biskupstwie w這c豉wskim natomiast Filip z Chrobrzy by pods璠kiem krakowskim (1434) a Tomasz z Chrobrzy kanonikiem krakowskim.

W 1438 roku dobra Chroberz przechodz na w豉sno嗆 T璚zy雟kich a nast瘼nie Tarnowskich (w formie wiana). Tarnowscy zburzyli w po這wie XVI w zamek a na jego miejscu Stanis豉w Tarnowski wybudowa tu pa豉c oraz ko軼i馧 (odrestaurowany kosztem parafian w 1830 roku).
Stanis豉w Tarnowski wart jest wspomnienia, poniewa by to jeden z niewielu polskich podr騜nik闚 w tamtych czasach. By w Egipcie, Palestynie, w Zachodniej Europie. Gdy wr鏂i do Polski pe軟i godno嗆 wojewody sandomierskiego.

W 1582 roku wie kupi Myszkowski, biskup krakowski. Chroberz by jego prywatn w豉sno軼i i przeszed na w豉sno嗆 rodu. Mieszka這 w Chrobrzy, wed逝g spis闚 podatkowych z 1579 roku, trzydziestu kmieci na pi皻nastu 豉nach ziemi, pi璚iu zagrodnik闚, dwudziestu dziewi璚iu cha逝pnik闚 i komornik闚 oraz dw鏂h rybak闚.

Myszkowscy powi瘯szyli i upi瘯szyli pa豉c, kt鏎y wg kronik sta si „pulcherrima arx” czyli przepi瘯ny. W XVII wieku dobra Chroberz zosta造 w陰czone do ordynacji pi鎍zowskiej. W豉郾ie w Chrobrzy istnia豉 siedziba administracji tej ordynacji.

W 1727 roku wygas豉 rodzina Myszkowskich po mieczu i ordynacja pi鎍zowska przesz豉 na w豉sno嗆 rodu Wielopolskich R鏚 ten w豉da dobrami chrobeskimi do pocz徠ku XX wieku.

W marcu 1794 podczas powstania ko軼iuszkowskiego przez Chroberz, Rudaw i Nieprowice wycofywa造 si wojska rosyjskie z rejonu Krakowa, gdzie og這si powstanie T. Ko軼iuszko. W豉郾ie w Chrobrzy dosz這 do potyczki z wojskami polskimi id帷ymi za Rosjanami.

Chroberz zawdzi璚za du穎 rodzinie Wielkopolskich a szczeg鏊nie margrabiemu Aleksandrowi Wielopolskiemu (1803-1877). Postawi on w po這wie XIX wieku pa豉c na miejscu dawnego pa豉cu Tarnowskich i Myszkowskich.

W czasie powstania styczniowego obszary po逝dniowej kielecczyzny sta造 si terenem intensywnych walk powsta鎍zych. Dzia豉j帷y tu Marian Langiewicz 11 marca 1863 r og這si si dyktatorem powstania. W dniu 16 III przyby ze swoim oddzia貫m do Chrobrzy gdzie zaj掖 pa豉c Wielopolskich. Noc z 16 na 17 III doniesiono mu o zbli瘸j帷ych si Rosjanach. Rankiem ruszy w kierunku Zago軼ia, przeszed most na Nidzie. Jednak ju na drugim brzegu z kierunku Krzy瘸nowic nadci庵n掖 drugi oddzia rosyjski, z kt鏎ym walki trwa造 ca造 dzie. Dopiero noc uda這 si Langiewiczowi odskoczy w kierunku Grochowisk gdzie 18 III stoczono jedn z najwi瘯szych bitew powstania (zgin窸o po obu stronach ponad 600 ludzi).

Podczas reformy w這軼ia雟kiej (1864) utworzono gmin Chroberz, kt鏎a istnia豉 jeszcze w XX wieku. Nale瘸造 do niej obok Chrobrzy, Wojs豉wice, Zagaje Stradowskie, Zawarza, Strad闚, Aleksandr闚 i Wola Chrobeska. W ko鎍u XIX wieku gmina liczy 7000 ludzi a parafia Chroberz 3 375 dusz. Wie Chroberz ma w ko鎍u XIX wieku stu dziewi璚iu gospodarzy oraz obszar 940 m鏎g.

Podczas I wojny 鈍iatowej przechodzi t璠y linia frontu, co spowodowa這 liczne zniszczenia.

W rejonie Chrobrza w lipcu i sierpniu 1944 roku (republika pi鎍zowska) mia豉 sw鎩 sztab 1 Brygada A.L. Ziemi Kieleckiej. Dosz這 tam 9 VIII 1944 do potyczki z wojskami niemieckimi.


  • Artyku w Tygodniku Katolickim "Niedziela o parafii Chroberz [Czytaj] 

Copyright © 2007-2012 Portal Gminy Z這ta.
Wszelkie prawa zastrze穎ne.
Kopiowanie i wykorzystywanie zdj耩 oraz innych materia堯w zawartych w portalu bez wiedzy Redakcji zabronione.

Os鏏 on-line: 5